Czy emerytura dla opiekunów osób niesamodzielnych jest możliwa? [RAPORT]
Dr Rafał Bakalarczyk, ekspert kampanii Dom to Praca, napisał artykuł pt.: „Deficyt bezpieczeństwa emerytalnego opiekunów osób niesamodzielnych jako skutek dezaktywizującego zawodowo systemu opieki w Polsce.” Podejmuje w nim dość kontrowersyjny temat – jak sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną wpływa na możliwości aktywności zawodowej opiekuna, co prowadzi m.in. do ograniczania jego perspektyw w kwestii zabezpieczenia emerytalnego. Dokładnie omówiony został również system świadczeń (pod kątem emerytury włącznie) dla osób będących poza zatrudnieniem z uwagi na obowiązek sprawowania opieki.
Autor publikacji zastanawia się, dlaczego opiekunowie tak często pozostają poza zatrudnieniem i jakie pobudki nimi kierują. Stawia hipotezę, iż wpływ na podjęcie takiej decyzji jest zależny od dwóch czynników: kulturowo-etycznych oraz instytucjonalnych.
Silne oczekiwanie, że rodzina będzie odgrywała zasadniczą rolę w opiece, tworzy pewne podstawy do pełnienia funkcji opiekunów intensywnie, co może sprzyjać dezaktywizacji. Może też stanowić asumpt do wycofania się instytucji publicznych w tym zakresie na nieco dalszy plan, a to również nie służy godzeniu roli opiekuńczej z aktywnością zawodową.
- pisze dr Bakalarczyk.
Można więc wysnuć wniosek, że instytucje publiczne czują się poniekąd usprawiedliwione i mają dogodną wymówkę swojej ograniczonej działalności w stosunku do osób niepełnosprawnych, dzięki powszechnie zakodowanemu myśleniu i podświadomej presji jaka spoczywa na jednostce, iż opieka nad osobą niepełnosprawną zostaje wyłącznie w gestii rodziny.
Co ciekawe, model całkowitej rezygnacji z zatrudnienia na rzecz opieki jest zdecydowanie niepożądany w świetle badań, a najbardziej potrzebnymi formami wsparcia dla opiekunów, pomijając zwiększenie świadczeń, są właśnie działania na rzecz godzenia pracy z opieką.
Autor tekstu w przystępny sposób przybliża ważne zagadnienia oraz dokonuje wnikliwej analizy polityki dotyczącej opiekunów osób niepełnosprawnych w Polsce. Pomimo, że istnieje zbyt dużo mankamentów w polskim systemie prawno-socjalnym, na które nie ma jednoznacznego remedium, dr Bakalarczyk wyciąga niezbędne wnioski i proponuje pewne działania na rzecz jego poprawy.
