Eksperyment Milgrama podważony? Czy jesteś posłuszny?
Tomasz Grzyb, współautor książki „Posłuszni do bólu. O uległości wobec autorytetu w 50 lat po eksperymencie Milgrama”, odpowiada na pytania Rafała Górskiego, redaktora naczelnego Tygodnika Spraw Obywatelskich.
Jak sądzisz, gdybyś Ty sam brał udział w takim eksperymencie, to jakim maksymalnie napięciem poraziłbyś ucznia. A jak zachowałby się – Twoim zdaniem – przeciętny Polak?
Dariusz Doliński, Tomasz Grzyb, „Posłuszni do bólu. O uległości wobec autorytetu w 50 lat po eksperymencie Milgrama”
Przez ponad 60 lat eksperyment Milgrama uchodził za dowód, że zwykli ludzie potrafią krzywdzić innych, gdy każe im to autorytet. Nowa analiza oryginalnych nagrań z Yale podważa najważniejszy wniosek słynnego amerykańskiego psychologa. Wyniki ukazały się w piśmie „Political Psychology”.
Jakub Mikulski, „Nagrania z Yale podważają jeden z najsłynniejszych eksperymentów w historii psychologii”
W ostatecznym rozrachunku, gdy większość ulega, a jedynie niewielu stawia opór, właśnie za stawianie oporu potężnym siłom skłaniającym ku uległości, konformizmowi i posłuszeństwu, buntownicy mogą być uznani za bohaterów, czyli za osoby wyjątkowe, wyróżniające się spośród nas, zwykłych śmiertelników, dzięki swoim śmiałym czynom i życiowym poświęceniom.
Philip G. Zimbardo, „Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?”
- Czy to prawda, że dobrzy ludzie potrafią krzywdzić innych, gdy każe im to autorytet?
- Jakie trzy najważniejsze lekcje wynikają dla zwykłych obywateli z eksperymentu Milgrama?
- Co każdy z nas, może dowiedzieć się o sobie i znajomych, z książki „Posłuszni do bólu”?
- Po ponad 60 latach od eksperymentu Stanleya Milgrama pojawiają się analizy sugerujące, że uczestnicy mogli nie tyle ślepo słuchać autorytetu, ile wierzyć, że działają dla dobra nauki. Proszę o komentarz.
- Dzisiaj autorytet coraz rzadziej ma biały fartuch. Częściej jest nim maszyna AI, influencer lub szef w pracy. Czy mechanizmy opisane przez Milgrama działają w tych przypadkach?
- Jak ćwiczyć odwagę sprzeciwu wobec autorytetów?
- Jakiego ważnego pytania nikt panu jeszcze nie zadał w tematach, o których rozmawiamy? I jaka jest na to pytanie odpowiedź?
