Referendum w Krakowie pokazało czerwoną kartkę. Czy demokratyczny voucher odda władzę obywatelom?

Szymon Andrzejewski, autor książki „Demokracja lokalna w Gdańsku w ujęciu teorii pól”, odpowiada na pytania Rafała Górskiego, redaktora naczelnego Tygodnika Spraw Obywatelskich.

Demokratyczny voucher polega na przyznaniu każdemu obywatelowi vouchera o wartości np. 100 dolarów w nominałach po 25 USD. Byłby przyznawany na równi z prawem głosu w wyborach.
Szymon Andrzejewski

Jeżeli jest ktoś, kto ma pomysł, jak fundusze zorganizować, stworzyć jakąś bazę, jest w stanie przełamać schemat, natomiast uogólniając, publiczne finansowanie jest czynnikiem stabilizującym, lecz niestety niespecjalnie zdrowym.
prof. Jarosław Flis, Wybory to „zawody szambonurków”. Jak to zmienić

We wszystkie strony Ambicja i Chciwość docierają.
Machiavelli

1. W Krakowie mieszkańcy pokazali czerwoną kartkę prezydentowi. Czy ten wynik ma coś wspólnego z potrzebą dyskusji o sposobie finansowania partii i kampanii wyborczych w Polsce?
2. Na czym dokładnie polega koncepcja demokratycznego vouchera? Jak wyglądałaby ona w praktyce – np. każdy dorosły obywatel dostaje określoną kwotę (np. 100 zł) do rozdysponowania na wybrane przez siebie partie lub kandydatów?
3. W Seattle taki system działa już od kilku lat. Jakie rezultaty przyniósł? Czy rzeczywiście zwiększył udział zwykłych obywateli w finansowaniu polityki i zmniejszył wpływ dużych donatorów?

4. Jakie największe korzyści mogłoby przynieść wprowadzenie demokratycznego vouchera w Polsce – zarówno w wyborach parlamentarnych, jak i lokalnych?
5. Jakie potencjalne problemy i ryzyka wiążą się z tym rozwiązaniem? Czy nie grozi nam np. marnotrawstwo publicznych pieniędzy, manipulacje czy niska frekwencja w wykorzystywaniu voucherów?
6. Czy w polskich warunkach – przy niskim zaufaniu do polityków i partii – takie rozwiązanie ma szansę na akceptację społeczną? Jak moglibyśmy je wdrożyć, żeby nie stało się kolejnym narzędziem w rękach establishmentu?
7. Jakiego ważnego pytania nikt jeszcze panu nie zadał w tematach, o których dzisiaj rozmawiamy, i jaka jest na nie odpowiedź?

Muzyka „Also Sprach Zarathustra – Einleitung” – Kevin MacLeod, CC BY 3.0